bir romanesk deney II

marks ve engels sosyalizmin felsefesini oluştururken doğal olarak yaşadıkları topluma ve çağın koşullarına göre kurguladılar. o koşullarda sosyalizme en yakın gördükleri toplumlar ileri kapitalist ülkelerdi (ingiltere, almanya vb). hesaplarında yarı köylü toplumu olan rusya yoktu. daha basit düşünelim. ingiltere, almanya ve fransa 1850'li yıllarda kapitalizm azgın sürecini yaşıyordu. proleterya zincirlerinden başka kaybedecek başka bir şeyi olmayan bir sınıftı. yeni gelişen burjuvazi aç gözlü, vahşi ve saldırgandı. köylülük büyük oranda tasfiye olmuş, proleterleşmişti. haliyle sınıf

bir romanesk deney

sosyalizm, felsefesi itibariyle iradeci (volantirisit) bir düzendir. aşağıdan yukarı yıkılan sistem yukardan aşağıya inşaa edilecektir. geriye doğru bakınca temel sorunlardan biri şudur; binlerce yıldır sınıflı toplumda yaşamış insanları nasıl bir yol ve yöntemle değiştirip, dönüştüreceğiz? burada somut örnek; değişme ve dönüşmedeki yetmiş yıllık sosyalizm deneyimidir.

sovyet örneğine bakıyoruz: stalin 1952-53 yıllarında yazdığı son yazılarında yaklaşık olarak şöyle der; ''küçük meta üretimini dahi denetim altına aldık. burjuvaziyi sınıf olarak tarihten sildik. ve artık sovyetlerde geriye dönüşün maddi zemini kalmamıştır''
stalin, bunu devrimden tamı tamına 36 yıl sonra söylüyor.